10 Eylül 2025 tarihinde Komrat Belediyesi Sanat Galerisi’nde Gagavuzya’lı Bestecilerin Piyano hem Oda Müziği Eserleri Derlemesinin tanıtımı gerçekleşti. Bu eser, M.V. Marunievich Gagavuzya Araştırma Merkezi’nin himayesinde, Komrat Devlet Üniversitesi’nin desteğiyle, 2025 yılı için tahsis edilen Gagavuz Dili Kurtarma Fonu’nun finansmanıyla yayımlandı. Bu derlemenin yayımlanma fikri, bölge gençliğinin Gagavuz ulusal kültürüne duyduğu ilgi hem yönelimden, ayrıca piyano hem oda müziği eserlerinin eğitim programlarına dahil edilmesi gerekliliğinden doğdu. Gagavuz müzik kültürü, geniş kitlelerce pek bilinmeyen otantik bir müzik dili taşıdığından, yazarlar Gagavuz müzik folkloruna dayalı bestelerden oluşan bir derleme hazırlama fikrinden derinden ilham alarak bu eseri kültürel mirası koruma hem tanıtma amacıyla oluşturdular.

Sunulan derleme iki bölümden oluşmaktadır.

Birinci bölüm, piyano minyatürleri, parçaları hem geniş formdaki eserleri içermektedir; özellikle Gagavuz halk şarkılarının temaları üzerine yazılmış varyasyonlar, Dmitri Gagavuz, Mihail Kolsa, İvan Çelak gibi bestecilerin hem genç, umut vadeden besteciler Mihail Rotar ile Anetta Biuc’un eserleri yer almaktadır.

İkinci bölüm ise keman, viyolonsel hem flüt gibi müzik aletleri için piyano eşliğinde yazılmış düet hem trioları, yine Gagavuz müzik kültürünün bu seçkin temsilcilerinin eserleri olarak sunmaktadır.

Derlemede yer alan eserler farklı zorluk seviyelerine sahiptir hem müzik okullarında, kolejlerde hem yükseköğretim kurumlarında eğitim sürecinde kullanılabilir.

Eserlerin yazarları/düzenleyicileri arasında Gagavuzya’dan tanınmış hem yeni yetişen besteciler yer almaktadır: Dmitri Gagavuz, Mihail Kolsa, Mihail Rotar, İvan Çelak, Tatiana Şçiogoleva hem Anna Yanak.

Artık bu müzik, dünya halklarının hem gelecekteki Gagavuz nesillerinin kültürel mirasının ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir.

Proje Yöneticileri:

• Natalia Barbaneagra – Gagavuzya’nın Emektar Eğitimcisi, en yüksek kategori piyano öğretmeni, Komrat Devlet Üniversitesi Ulusal Kültür Fakültesi Kültür ve Sanat Bölümü konsermeysteri;
• Vitaliy Boykov – M.V. Marunievich Gagavuzya Araştırma Merkezi’nin vekil bilim sekreteri.

Hazırlayanlar:

• Natalia Barbaneagra, Vitaliy Boykov, Tatyana Mutkoglo – Gagavuzya’nın Emektar Kültür Çalışanı, Komrat Devlet Üniversitesi Ulusal Kültür Fakültesi Kültür hem Sanat Bölümü öğretim üyesi.

Sorumlu Editör:

• Natalia Stanțoi– Gagavuzya’nın Emektar Kültür Çalışanı, Ulusal Kültür Fakültesi Kültür hem Sanat Bölümü öğretim üyesi, Maestru în Artă RM.

Müzik Editörü:

• Olga Terzi – Komrat Devlet Üniversitesi Ulusal Kültür Fakültesi Kültür hem Sanat Bölümü asistanı, Pedagoji Bilimleri Yüksek Lisans mezunu.

Rusça Metin Editörü:

• Marianna Bass – M.V. Marunievich Gagavuzya Araştırma Merkezi bilimsel araştırmacısı.

Gagavuzca metnin çeviri hem redaksiyonu:

• Tatiana Chireacova – M.V. Marunievich Gagavuzya Araştırma Merkezi Terminoloji Bölümü vekil başkanı.

Hakemler:

• Tatyana Şciogoleva – Komrat Devlet Üniversitesi Kültür hem Sanat Bölümü Başkanı, Gagavuz halk topluluğu “Düz Ava”nın sanat yönetmeni, Maestru în Artă RM;
• İvan Çelak – Doçent, Doktor, besteci, akordeon sanatçısı, eğitimci, akademisyen, yazar. // Ankara Müzik hem Güzel Sanatlar Üniversitesi, Müzik Bilimleri hem Teknolojileri Fakültesi, Müzik Teorisi Bölümü, Türkiye Cumhuriyeti;
• Snejana Pîslar – Besteci, Sanat Bilimleri hem Kültüroloji Doktoru, “Șt. Neaga” Örnek Müzik Eğitim Merkezi’nde en yüksek kategori öğretmeni, Müzik, Tiyatro hem Güzel Sanatlar Akademisi doçenti, Moldova Besteciler hem Müzikologlar Birliği Yönetim Kurulu üyesi, Maestru în Artă RM.

Derlemenin sunumu, özerkliğin hem bölgenin kültürel yaşamında gerçek bir olay haline geldi hem Gagavuzya’dan, ülkenin güneyinden hem merkezinden müzik-eğitim alanının temsilcilerini bir araya getirdi.

Forumda şu kurumlar temsil edildi:

• Komrat Devlet Üniversitesi;
• Müzik, Tiyatro hem Güzel Sanatlar Akademisi (Kişinev);
• Sanat Eğitimi Mükemmeliyet Merkezi “Ștefan Neaga” (Kişinev);
• A. Mateevici Pedagoji Koleji;
• A. Rubinstein adını taşıyan Transdinyester Devlet Sanat Enstitüsü;
• RU “Angel Kancev” şubesi (Taraclia);
• “Ștefan Neaga” Örnek Sanat Eğitimi Merkezi (Tvardița şubesi);
• Mihail Ciachir adını taşıyan PU Koleji;
• Gagavuzya Özerk Bölgesi PU Çocuk Müzik Okulları: Vulcănești, Çadır-Lunga, Komrat, Çişmichioi.

Sunulan derleme, Gagavuz halkının somut olmayan kültürel mirasının bir unsuru olan müzik folklorunun korunması hem tanıtılmasına yönelik ilk büyük yayımdır hem Gagavuzya’lı bestecilerin akademik hem oda müziğinde ilk kez yer bulmuştur.

Sunuma katılanlar, bu tür çalışmaların hem yayınların yalnızca Gagavuz halkının değil, aynı zamanda Moldova halkının hem Moldova Cumhuriyeti’nde yaşayan diğer halkların somut olmayan kültürel mirasının korunması açısından da devrim niteliğinde bir öneme sahip olduğunu oybirliğiyle vurguladılar.