“Bilim. Eğitim. Kültür” Uluslararası Bilimsel-Uygulamalı Konferansı
Komrat Devlet Üniversitesi’nin kuruluşunun 35. yılına ithafen
Komrat Belediyesi, 12 Şubat 2026
Moderatörler:
Ivanna Banсova — doktor, üniversite konferansiyeri, Komrat Devlet Üniversitesi
Galina Mutaf — pedagojik bilimler doktoru, Komrat Devlet Üniversitesi Gagavuz Filolojisi ve Tarihi Bölümü başkanı
Vitali Sîrf — filoloji doktoru, üniversite öğretim görevlisi, Komrat Devlet Üniversitesi
Komrat Devlet Üniversitesi’nin 35. yılına adanan “Bilim. Eğitim. Kültür” Uluslararası Bilimsel-Uygulamalı Konferansı çerçevesinde 6.2 “Gagavuz Dili (Teori ve Uygulama)” bölümü gerçekleştirilmiştir. Bu bölüm, Moldova Cumhuriyeti’nden filolog bilim insanlarını, üniversite öğretim üyelerini, öğretmenleri, doktora öğrencilerini ve eğitim sistemi uygulayıcılarını bir araya getirmiştir.
Bölüm çalışmaları hem yüz yüze hem de çevrim içi formatta gerçekleştirilmiş olup sunulan araştırmaların yüksek bilimsel ve metodolojik düzeyini, ele alınan sorunların güncelliğini ve pratik yönelimini ortaya koymuştur.
Bölüm kapsamında aşağıdaki temel yönler ele alınmıştır:
- ilkokul öğrencilerinde sözlü konuşma becerilerinin geliştirilmesi;
- proje teknolojilerinin eğitim sürecine entegrasyonu;
- Gagavuz dili ve edebiyatı derslerinde sanat pedagojisinin kullanımı;
- Gagavuz dilinin semantik ve morfolojik özellikleri;
- iki dillilik temelinde eğitim sorunları ve modelleri;
- diyalektolojik ve etimolojik araştırmalar;
- araştırmacıların bilimsel mirası bağlamında Gagavuz dili ve folklorunun incelenmesi.
Bilimsel açıdan özellikle şu konulara ayrılan bildiriler büyük ilgi uyandırmıştır: Gagavuz dilinde “konuşma” semantik alanı, iki dilli eğitim sorunları ve Gagavuz diyalektlerinde takvim ritüellerine ait söz varlığının analizi. Tartışmaya ayrıca Gagavuz dili ve folklorunun incelenme tarihine ilişkin çalışmalar, özellikle Mihail Guboglu’nun bilimsel mirasının değerlendirilmesi önemli katkı sağlamıştır.
Bölümde aşağıdaki konular tartışılmıştır:
– Gagavuz yazarı Todur Zanet’in geniş kapsamlı faaliyetleri ve özellikle Gagavuz dilinin ve geleneksel kültürün korunması ve geliştirilmesine yaptığı katkılar;
– anaokulu öğretmenleri tarafından geliştirilen proje çalışmaları aracılığıyla eğitimin içeriğinin entegrasyonu;
– Gagavuz dili ve edebiyatı derslerinde görsel ve müziksel araçların kullanılması;
– modelleri, yöntemleri ve uygulama pratiği açısından iki dilli eğitim;
– mesleki faaliyetlerle bağlantılı Gagavuz soyadlarının incelenmesi;
– Gagavuz diyalektlerinde takvim ritüellerine ait ekmek adlarının etimolojik araştırması;
– seçkin Rumen bilim insanı Mihail Guboglu’nun Gagavuz dili ve folkloruna ilişkin bilimsel mirasının incelenmesi.
Bölüm katılımcıları şu hususları vurgulamaktadır:
- İki dilli ve çok dilli eğitim ortamında Gagavuz diline yönelik kapsamlı araştırmaların artan önemi.
- Gagavuz dili ve edebiyatı öğretiminde modern pedagojik teknolojilerin aktif biçimde uygulanmasının gerekliliği.
- Gagavuz halkının diyalekt ve folklor mirasının korunması ve incelenmesinin önemi.
- Dilin kültürel ve sosyokültürel bir olgu olarak incelenmesinde disiplinler arası yaklaşımın güncelliği.
- Gagavuz dilinin terminolojisi, semantiği ve morfolojisinin geliştirilmesine yönelik bilimsel araştırmaların önemi.
Bölüm çalışmalarının sonuçlarına göre şu önerilerde bulunulmaktadır:
- Gagavuz dili ve edebiyatı öğretmeni Maria Cebanová’nın Gagavuz yazarı Todur Zanet’in yaşamına ilişkin verileri toplama ve analiz etme çalışmalarını sürdürerek onun biyografisini kitap formatında hazırlaması;
- Komrat Devlet Üniversitesi ve Gagavuzya Ana Eğitim Müdürlüğü’ne, üniversite ve pedagojik kolej ile özerkliğin liselerinde filoloji doktoru ve üniversite konferansiyeri Evdokiya Soroceanu tarafından Gagavuz geleneksel kültürü örnekleri üzerinden etimolojik araştırmaların teori ve pratiğine ilişkin halka açık dersler düzenlenmesinin önerilmesi;
- Gagavuz filolojisi alanında temel ve uygulamalı araştırmaların sürdürülmesi;
- eğitim kurumları ile bilimsel merkezler arasındaki iş birliğinin genişletilmesi;
- Gagavuz dili bilimi ve öğretim metodolojisi konularında yayın faaliyetlerinin artırılması;
- yenilikçi eğitim teknolojileri ve uygulama odaklı öğretim yöntemlerinin uygulanması;
- Gagavuz dili ve edebiyatı alanında çalışan genç araştırmacıların ve öğretmenlerin desteklenmesi.
6.2 numaralı bölümün çalışmaları, araştırmacıların ve uygulayıcıların yüksek bilimsel potansiyelini ve Gagavuz filolojisinin modern eğitim ve kültürel süreçler bağlamında gelişme perspektifini bir kez daha doğrulamıştır.
