2026 yılın 6 noyabrisindä, Bilim-aaraştırma işlerin Planına görä, Milli Kultura fakulteti geçirdi VI Halklararası ilim-praktika konferenţiyasını «Bilim hem üüredim alanı: üüredimin kalitesini üüseltmenin gerçeklikleri hem perspektivaları». Konferenţiya karışık formatta geçti: canlı hem onlayn.
Konferenţiya topladı aaraştırıcıları, universitetlerin hem kolleclerin üüredicilerini, şkola üüredicilerini, uşak baçalarının terbiedicilerini, üüredim kurumnarın başkannarını, doktorantları hem magistrantları. Tanınmış bilimcilärlän hem tecrübeli pedagoglarlan barabar laf aldılar hem acemi avtorlar da; onnar için ilim konferenţiyası – kendi fikirlerini göstermää hem profesional cuvap almaa bir imkân.
Olaya katılmaa yazıldılar 16 devlettän 260 aaraştırıcı hem pedagog: Moldova, Romıniya, Ukraina, Türkiye, Bulgariya, Rusiya, Belarus, Azerbaycan, Kazahstan, Özbekistan, Tacikistan, Kırgızstan, İtaliya, Latviya, Polşa hem Braziliya. Katılannarın üçtä birindän zeedesi (37,2 %) yabancı kurumnarı temsil etti. Konferenţiyanın Programasında 234 registraţiya vardı: 3 plenar hem 231 sekţiya dokladı.
Konferenţiyayı açtı Milli Kultura fakultetinin dekanı, pedagogika bilgilerin doktoru, universitet konferenţiarı O. Kurteva. Selemlik sözünnän çıktılar:
KDU-nun rektorun vazifelerini tamannayan, doktor, universitet konferenţiarı T. Rakovçena;
Gagauziya Üüredim Baş Upravleniyasının başının yardımcısı M. Ştiroy;
M. Çakir adına kollecin direktoru A. Glavçeva;
Gagauziya M. V. Maruneviç adına Bilim-aaraştırma merkezinin direktoru İ. Konstantinova.
Musaafirlär işaret ettilär, ani universitetin bölgenin üüredim sistemasınnan, kolleclärlän hem bilim merkezlerinnän birlikte işlemesi pedagogların hazırlanmasını şkolaların ihtiyaçlarınnan hem Gagauziyanın kultura mirasının aaraştırılmasınnan daha sıkı baalêêr.
Plenar toplantısında okundu dokladlar:
Adrian A. Adăscăliței, doktor, profesor, Romıniyanın Teknika Bilgileri Akademiyası (AȘTR), Bukureşt, Romıniya. «Yapma akıl destekli STEAM-üüredimi: adetçä üüretmektän kognitiv ortaklaa».
Stepan Bulgar, istoriya doktoru, Gagauziya M. V. Maruneviç adına Bilim-aaraştırma merkezi. «Vatikan bibliotekasından hristiannık kiyatları – gagauz kulturası için istoriya kaynakları».
Lübov Tkaç, doktor, lektor, KDU. «Pedagogika üüredimin içindekilerin kultura-maana diişilmesi: gelecek pedagogun profesional kompetenţiyalarını kultura diyerlerinnän birleştirmäk».
İş devam etti yedi sekţiyada: pedagogika, psihologiya, gagauz filologiyası hem türk dili hem literaturası, istoriya hem etnologiya, lingvistika hem literatura bilgisi, romın dilinin ana dili olmayan gibi didaktikası, kultura hem sanat alanında üüredim. Conf. dr. Gina Aurora Necula (Romın Dilinin İnstitutu, Bukureşt) teklifinnän konferenţiyanın çerçevesindä ilk kerä işledi «Romın dilinin ana dili olmayan gibi didaktikası» sekţiyası. Annaşmaların sonunda sekţiyaların moderatorları rezoluţiyalar hazırladılar.
Konferenţiyanın çerçevesindä fakultetin üüredicilerinin kiyatlarının sergisi düzüldü. Orada gösterildi geçmiş yılların konferenţiya toplumnarı, studentlerin konferenţiyalarınınkılar da, hem dä monografiyalar, üürenmäk kiyatları, üüredici kılavuzları hem metodika teklifleri. Sergi gösterdi, nasıl kolegaların bilim aaraştırmaları üüretmäklän hem üüredim praktikasının ilerlemesinnän baalı.
Günü kapadı KDU-nun Akt zalında Halklararası konţert, angısını hazırladılar Kultura hem sanat katedrasının üüredicileri hem studentleri Bolu kasabasındakı «Abant İzzet Baysal» Universitetindän hem Adana kasabasındakı Çukurova Universitetinin Devlet Konservatoriyasından (Türkiye) kolegalarlan barabar.
Milli Kultura fakulteti şükür eder universitetin administraţiyasına konferenţiyaya organizaţiya hem finans destekleri için. Ayırı şükür Home Imob SRL (Romıniya) firmasına finans destek için hem Gina Aurora Necula hanıma, angısının saayesindä bu destek kabil oldu. Şükür ederiz sekţiyaların moderatorlarına, organizaţiya komitetin azalarına hem fakultetin bütün katedralarının kolektivlerinä sorumluluk hem detallara dikat için.
Şükür ederiz bütün katılannara dokladlar, soruşlar hem tecrübä paylaşması için, angısı bilim aaraştırmalarını üüredim praktikasının işlerinnän baalamaa yardım eder. Konferenţiyanın materialları bilim işlerin toplumunda tiparlanacek.
Publikaţiya: O. Kurteva, doktor, konferenţiar, Milli Kultura fakultetinin dekanı
