Komrat Devlet Universiteti (KDU) aaraştırma ekibi, Güllü Karanfilin liderliindä, “Gagauz dili hem kulturasının korunması için soţio-kultural modelin oluşturulması: saalam çokdilliliin Gagauzlar için bir avantaja dönüştürülmesi” (MODELGAGAUZ) proyektinin ilk etapını tamannadı. 2025-2026 yılları için plannanan proyekt, yeni evladboyunun çokdilliliini bir problema olarak diil, üüretim hem soţial bir resurs olarak elä alan disţiplinalararası bir modeli geliştirilmää hem uygulanmaa neetindädir. Aaraştırmanın baş fikri, pasiv çokdillilii, kişinin hem bütün topluluun gelişimi için aktiv bir avantaja dönüştürmektir. KDU ekibinin 2025 yılında kazandıı temel sonuçlar:
- Üüretim hem metodologiya: 25tän çok aaraştırmacı, partisipator hem kaliteli aaraştırma metodları adlı altı haftalık bir onlayn kursa katıldı. Kursun bütün dersleri MODELGAGAUZ proyektinin YouTube kanalında herkezä açık bir şekildä bulunêr;
- Unikal kontent oluşturma: Türkiyedä (Kadıdondurma küyü) hem Moldovada (Haydar hem Kıpçak küüleri) aaraştırmalar sırasında 20 saattan çok video material toplandı. 40 minutluk bir dokumental film çekildi hem uşaklar hem gençlärlän tematik video reportajlar hazırlandı;
- Geniş kapsamnı alan aaraştırması: 30 derinnemesinä görüşmä hem 21 odak grup çalışması gerçekleştirildi. Bu çalışmalara Gagauziyadan hem Türkiyenin Trakiya bölgesindä yaşayan yerli Gagauzlardan yaklaşık 170 kişi (üürenicilär, ana-bobalar hem üüredicilär) katıldı. Bütün materiallar NVivo programasını kullanılarak analiz edildi, transkripleştirildi hem arhivlendi;
- Bilimsel hem yayıncılık işleri: «Качественная методология и участническое действие-исследование» kiyadının yapısı geliştirildi (500 ekz. tiparlandı) da multimediya kaynaklarına erişim için QR kodları olan 4 dilli bilgilendirmä broşürası hazırlandı da yayınnandı (400 ekz.)
Proyektin gerçekleştirilmesi, Maltepe Universiteti hem Trakiya Universitetinnän aktiv halklararası işbirlii çerçevesindä yapıldı. Proyektin ilk etapında en önemni sonucu, Gagauz dilinin sadecä korunmaklan kalmayıp, ana dili konuşannarın çok dilli olmanın avantajını bilinçli bir şekildä kullanarak dilin gelişebileceeni belli etti. Oluşturulan model gösterer, ani çok dillilik kimnik için korkulu bir iş diil, kultural köklerini kaybetmedän modern dünneyä başarılı bir şekildä integraţiya olmanın bir köprüsüdür. Proyektin unikal materialları — dokumental film, dijital arhiv, bilimsel yayınnar — üüretim programaları, kultural girişimlär hem yeni boy aaraştırmalar için temel oluşturacaktır. MODELGAGAUZ proyekti, bugün, yaarın kimniklerindän emin yeni bir Gagauz neslinin yetişebilecää temeli atmaktadır. Bu evladboyu için ana dili, sadecä çocukluk anısı diil, dünneyi tanımak hem gelecää düzmäk için cannı bir araç olacaktır.
