KDU Ziraat ve Teknoloji Fakültesi’nin genç araştırmacılarından oluşan ekip, 2024–2025 yılları arasında yürütülen “Yüksek Antioksidan Aktiviteye Sahip Probiyotik Süt Ürünü” (LACTANOX) (23.70105.5107.05T) projesini başarıyla tamamladı. Projenin amacı, yerel kaynaklara dayalı yüksek antioksidan aktiviteye sahip probiyotik bir süt ürünü geliştirmekti.
Araştırmanın temel fikri, doğal çiçek balı ekleyerek fermente süt ürünlerinin besin değerini artırmaktı. Bal, yalnızca bir tatlandırıcı olarak değil, aynı zamanda faydalı laktik asit bakterilerinin büyümesini teşvik eden güçlü bir uyarıcı olarak görev yaparak yoğurdu antioksidanlarla zenginleştirmektedir.
Başlıca sonuçlar:
1. Moldova Cumhuriyeti’nin güneyindeki doğal hammaddelerden değerli laktik asit bakterisi suşları (Streptococcus thermophilus ve Lactobacillus bulgaricus) izole edilmiş ve tanımlanmıştır;
2. %0, %2,5 ve %3,2 yağ oranına sahip, %2–8 bal içeren yoğurt formülasyonları geliştirilmiştir;
3. Kullanılan balda yüksek düzeyde fenolik bileşikler ve karotenoidler bulunduğu doğrulanmış, bu da ürünün serbest radikalleri nötralize etme kapasitesini sağlamıştır.
Deneyler sonucunda %4–6 bal ilavesinin en uygun oran olduğu belirlenmiştir; bu oran en iyi tat, stabil kıvam ve probiyotik kültürlerin yüksek canlılığını sağlamaktadır. Geliştirilen teknoloji, Komrat belediyesindeki SRL Oloi Pac işletmesinde endüstriyel koşullarda başarıyla test edilmiştir.
LACTANOX projesinin sonuçları bilimsel konferanslarda sunulmuş ve uluslararası alanda geniş takdir görerek yenilik fuarlarında prestijli ödüller kazanmıştır:
➢ “PRO INVENT” (Cluj-Napoca, 2025) ve “Traian Vuia” (Timișoara, Romanya, 2025) fuarlarında altın madalya;
➢ “EUROINVENT” (Iași, Romanya, 2024) ve 28. Uluslararası İnovasyon Fuarı’nda (2024) gümüş madalya.
Projenin gerçekleştirilmesi, Moldova Cumhuriyeti Uygulamalı Tarım ve Veterinerlik Araştırma Enstitüsü, Moldova Teknik Üniversitesi ile ABD (Oklahoma State University) ve Romanya’daki merkezler dahil olmak üzere ulusal ve uluslararası ortaklarla aktif iş birliği sayesinde mümkün olmuştur.
Proje sonuçları, ithal starter kültürlere bağımlılığı azaltmakta ve bölgede “bal–süt” katma değer zincirinin gelişimini teşvik etmektedir. Geliştirilen prototip yerel üreticilere devredilmeye hazırdır ve Moldova halkına sağlıklı beslenme için yeni fonksiyonel bir ürün sunacaktır.
